گرادیان بارش و حداکثر بارندگی ٢٤ ساعته در حوضه آبریز چهاردانگه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

آب منطقه ای مازندران

چکیده
تغییرات مکانی بارش اثرات متنوعی بر مدیریت منابع آب در سطح حوضه دارد. بنابراین بررسی تغییرات مکانی پارامترهای مختلف بارش جهت تخمین میزان خطای بیلان آبی و فرآیندهای تصمیم گیری بسیار مهم است. هدف از این پژوهش بررسی توزیع بارش ماهانه و فصلی، گرادیان بارش، برآورد حداکثر بارندگی ۲۴ ساعته و همچنین رسم منحنی همباران سالانه در حوضه آبریز چهاردانگه ساری در استان مازندران می باشد. برای بررسی میزان بارندگی سالانه در حوضه آبریز مورد مطالعه از آمار ۲۳ ایستگاه که به لحاظ کمی و کیفی مناسب تر هستند، در دوره شاخص 50 ساله (1351 تا ۱۴۰۱) استفاده شده است. نقشه همباران نیز بر اساس آمار تکمیل شده کلیه ایستگاه ها در دوره شاخص و ایستگاه های کمکی(جهت کنترل) در محیط GIS رسم شده است. نتایج حاصل از بررسی ها نشان می دهد که در حوضه آبریز چهاردانگه، فصل های پاییز و زمستان با دریافت بیش از ۶۰ درصد بارش بیشینه تمرکز بارندگی فصلی را دارا هستند. روند نمودار گرادیان بارش حاکی از منفی بودن رابطه بارش با ارتفاع است، به طوری که با افزایش ارتفاع، میزان بارش کاهش می یابد. با توجه به نقشه همباران مقدار بارندگی سالانه در حوضه آبریز چهار دانگه حدود 4۷۹ میلیمتر می باشد. میزان حداکثر بارندگی ۲۴ ساعته این حوضه آبریز برای دوره بازگشت های ۲ سال و 100 سال با استفاده از روش میانگین گیری به ترتیب حدود ۴۴ و 103 میلیمتر برآورد شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Precipitation Gradient and Maximum 24-Hour Rainfall in the Chahardangeh Watershed

نویسندگان English

Mojtaba Farhadzadeh
Fatemeh Tamjid
Parisa Maleki
Mazandaran Regional Water Company
چکیده English

Spatial variations in precipitation have diverse effects on water resource management at the watershed level. Therefore, analyzing the spatial distribution of various precipitation parameters is crucial for estimating water balance errors and improving decision-making processes. This study aims to investigate the distribution of monthly and seasonal precipitation, precipitation gradient, estimation of maximum 24-hour rainfall, and the development of an annual isohyetal map for the Chahardangeh watershed in Sari, Mazandaran Province. To analyze annual precipitation in the study area, data from 23 meteorological stations, selected based on quantitative and qualitative adequacy, were used for a 50-year reference period (1972–2022). The isohyetal map was generated in a GIS environment using data from all stations within the reference period and auxiliary stations for validation purposes. The results indicate that autumn and winter account for over 60% of the total seasonal precipitation in the Chahardangeh watershed. The precipitation gradient curve reveals a negative correlation between elevation and precipitation, meaning that rainfall decreases as elevation increases. Based on the isohyetal map, the average annual precipitation in the Chahardangeh watershed is approximately 479 mm. The maximum 24-hour rainfall for 2-year and 100-year return periods was estimated using an averaging method, yielding approximately 44 mm and 103 mm, respectively.

کلیدواژه‌ها English

Precipitation Gradient
Isohyetal Map
Maximum 24-Hour Rainfall
Watershed
Chahardangeh