دوره و شماره: دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 17، بهار 1399، صفحه 1-56 
مهندسی و مدیریت ساخت

تعیین چارچوبی برای مهمترین عوامل حادثه ساز در گودبرداری های شهری در قالب توسعه پایدار به روش دلفی

صفحه 1-8

کیوان زندیه، امیرحسین حاجی بابایی

چکیده افزایش جمعیت و ارزش بالای زمین باعث نیاز روزافزون به ساختمانهای بلندتر شده است. در این راستا با نیاز به حفر گودهایی عمیقتر برای تامین پارکینگ، تعداد گودبرداریهای عمیق در حال افزایش می باشد. رعایت مسائل ایمنی در کاهش حوادث گودبرداری موضوعی با پیشینه گسترده است. در این مقاله به شناسایی عوامل و ریسکهای دخیل در ایجاد حوادث مرتبط به گودبرداری با استفاده از روش دلفی پرداخته شده است. در این روش ابتدا در دور اول یک گروه تخصصی مجرب که آشنایی کامل به مسائل فنی گودبرداری و حوادث آن دارند، تشکیل شده است و سپس با شناسایی عوامل و ریسکها در ادبیات موجود، پرسشنامه روش دلفی تهیه و در دور دوم بین اعضای گروه تخصصی توزیع شده است و در نهایت ریسکهای اصلی موثر در حوادث گودبرداری در قالب توسعه پایدار، با توجه به نظرات تیم کارشناسی، اولویت بندی و 5 عامل بعنوان مهمترین عوامل موثر شناخته شده اند.

مهندسی و مدیریت ساخت

افزایش بهره‌وری مدیریت منابع انسانی در پروژه‌های ساخت بر اساس استاندارد PMBOK

صفحه 9-17

حسین قربانی، محسن الویری، سمانه جدلی

چکیده اهمیت منابع انسانی، مسأله ای غیر قابل اغماض می‌باشد که عدم مدیریت صحیح آن هزینه‌های بسیاری را در پی دارد، از طرفی مدیریت صحیح آن سبب افزایش بهره وری در پروژه‌های ساخت خواهد شد. تحقیقات نشان می‌دهد 22 تا 24 درصد پروژه‌های ساخت و ساز با فقدان بهره‌وری مواجه می‌باشند. به علت اهمیت سودآوری پروژه‌ها، بهره‌وری یکی از مهمترین موضوعات صنعت ساخت و ساز است که می بایست مورد توجه قرار گیرد. در همین راستا در تحقیق حاضر به یکی از عوامل کلیدی بهره‌وری یعنی منابع انسانی پرداخته خواهد شد. به منظور افزایش بهره‌وری مدیریت منابع انسانی فاکتورهای اصلی در این حوزه مطابق استاندارد PMBOK شناسایی می شوند. عوامل اجرایی پروژه مسکن مهر به عنوان جامعه آماری مطالعه در نظر گرفته شده اند. میزان اهمیت هر یک از عوامل از طریق ارسال پرسشنامه به این خبرگان مشخص می شود و توسط نرم افزار تحلیل آماری اس پی اس اس اولویت بندی نهایی انجام می پذیرد. از نتایج اصلی این اولویت بندی در راستای افزایش بهره‌وری می‌توان به کاهش هزینه-زمان و افزایش کیفیت و جلب رضایت مشتریان بالقوه اشاره نمود.

مهندسی و مدیریت ساخت

زمان بندی پروژه با منابع محدود

صفحه 18-25

کیانا احقری

چکیده زمان بندی پروژه با منابع محدود یک مسأله NP است. یکی از رویکردهای ابتکاری حل این مسأله استفاده از قواعد اولویت‌بندی در برنامه‌ریزی فعالیتهاست. در این مقاله یازده قاعده اولویت‌بندی را به دو شیوه سری و موازی به صورت ایستا پیاده‌سازی کرده‌ و این شیوه‌ها را با معیار تکمیل پروژه در زمان کوتاهتر، به وسیله یکصد و بیست مسأله آزمون استاندارد حاوی 30 تا 120 فعالیت، با یکدیگر مقایسه کرده‌ایم. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که اولا رویکرد موازی در به کارگیری قواعد اولویت‌بندی از رویکرد سری کارآمدتر است. ثانیا به منظور بهره جستن از کارایی بیشتر رویکرد موازی, تنها کافیست حداکثر سه قاعده اولویت‌بندی دلخواه به صورت موازی به کار گرفته شوند.برای اجرای هر فعالیت به منابع متفاوتی از قبیل زمان، سرمایه، نیروی انسانی و ... نیاز است. این منابع غالباً به دو دسته تجدیدشدنی مثل نیروی انسانی و تجدیدنشدنی مانند سرمایه تقسیم می‌شوند. هر فعالیت می‌تواند در چندین حالت مختلف مثلا به صورت دستی, نیمه مکانیزه و یا مکانیزه اجرا شود. اجرای هر حالت نیازمند نوع و میزان منابع متفاوتی است

مهندسی و مدیریت ساخت

بازسازی و نوسازی ساختمان های مسکونی فرسوده با تمرکز بر عوامل مؤثر در پایداری اجتماعی

صفحه 26-34

روح اله طاهرخانی، میترا لطفی

چکیده در سال های اخیر صنعت ساختمان تاثیرات فراوانی بر موضـوعات اجتمـاعی، اقتصـادی و زیسـت محیطـی گذاشته است، به همین جهت یکی از اهداف کنونی صنعت ساختمان کاهش تاثیرات منفی بر مولفه های توسعه پایدار اعـم از اجتماع و اقتصاد و محیط زیست، است.
با توجه به افزایش مشکلات در زمینه ی ساخت و ساز در جهان، سامانه های پایدار و توسعه پایـدار از جملـه اولویـت های سیاستگزاری کشورهای در حال توسعه از جمله ایران است. موضوع توسعه ی پایدار در زمینه ی بازسازی در جهان موضوع جدیدی نیست، امـا در کشـور مـا نیازمنـد تامل و سیاست های جدید در گرو استفاده گسترده وکلان از آن می باشد. ملاحظات توسعه ی پایدار در زمینه ی بازسازی در جهان موضوع جدیدی نیست، امـا به دلیل استفاده گسترده از آن در ایران، نیازمنـد ایجاد سیاست های جدید می باشد .فرآیند بازسازی می تواند به صورت یک ظرفیت تلقی شود که باعث اجرای فاکتور های توسعه ی پایدار شود و در نهایت امر یک ساختمان سنتی بر اساس فاکتور های توسعه پایدار وجود خواهد داشت. در این تحقیق ضمن معرفی مساله توسعه پایدار ، مزایا و ضرورت اهمیت آن و بعد اجتماعی نوسازی به طور اجمالی بررسی می شود و در نهایت بر اساس فاکتورهای ذکر شده در تحقیقات پیشین و نظر مهندسین صنعت ساختمان و با استفاده از پرسشنامه ذکر شده، فاکتورهای بعد اجتماعی پایداری ارائه و طبقه بندی گردیده است.

مهندسی و مدیریت ساخت

شبکه‌های بیزین، رویکردی نوین برای مدل سازی عدم قطعیت ها در مدیریت پروژه‌های ساخت

صفحه 35-44

کیازاد عباس نژاد، رامین انصاری

چکیده پروژه‌های ساخت با توجه به اینکه شامل ذی نفعان مختلفی هستند و در محیطی پویا انجام می‌شوند با عدم قطعیت‌های بسیاری روبه‌رو هستند. عدم قطعیت‌ها بر تمام جنبه‌های مدیریت پروژه تاثیر می‌گذارند. به همین دلیل مدلسازی عدم قطعیت در مدیریت پروژه چالشی همیشگی برای محققین بوده است. روش‌های پیشین بررسی عدم قطعیت در مدیریت پروژه(فازی، احتمالات تکراری و ...) نیاز به داده‌های مستند بسیاری برای مدلسازی و استنتاج دارند. در دسترس بودن این داده‌ها با توجه به ماهیت و تعریف پروژه(تلاشی موقتی و منحصر به فرد) امکان پذیر نبوده است. رویکرد نوین شبکه‌های بیزین با استفاده از منابع مختلف داده همچون قضاوت خبره و داده‌های ثبت شده چارچوب بسیار منعطفی برای مدلسازی عدم‌قطعیت ایجاد کرده است. مدیریت پروژه طبق استاندارد پم باک تعریف خاصی دارد و به حوضه‌های دانشی معینی تقسیم شده است. در این تحقیق کاربرد رویکرد نوین شبکه‌های بیزین برای مدلسازی عدم‌قطعیت در حوزه‌های دانشی پم باک به صورتی جامع بررسی شده است. به کمک این مرور و ویژگی‌های استخراج شده از مدل‌های پیشین خلا‌های موجود شناسایی و مسیر تحقیقات آینده بخوبی برای محققین قابل پیش بینی شده است. در برخی حوزه‌ها همچون زمان‌بندی، هزینه و منابع تحقیقات بسیاری با استفاده از شبکه‌های بیزین صورت گرفته ولی بر موضوعات مشابهی متمرکز بوده‌اند. در دیگر حوزه‌های مدیریت پروژه همچون مدیریت کیفیت، ذی‌نغعان، تدارکات تحقیقات بسیار کم صورت گرفته و یا در حوزه‌هایی همچون مدیریت یکپارچگی، گستره و ارتباطات هیچگونه تحقیقی با کمک این تکنیک صورت نگرفته است.

مهندسی و مدیریت ساخت

نقش مصالح در ساختمان های سبز : شناسایی ریسک ها و موانع

صفحه 45-56

توران کریمایی، فائزه طاهرخانی، شادی معتمدی

چکیده صنعت ساخت و ساز تاثیر عمیقی بر روی محیط‌زیست، اقتصاد و سلامت عمومی دارد. دغدغه‌های عمومی پیرامون تاثیر صنعت ساخت و ساز بر تغییرات اقلیم جهانی، مصرف منابع انرژی و سلامت مردم، باعث تمرکز محققان و عوامل اجرایی بر طراحی پایدار و اجرای ساختمان سبز شده داده‌است. به منظور طراحی و اجرای صحیح ساختمان سبز لازم است تا عواملی که ممکن است مانع پیشرفت و حتی موفقیت پروژه هستند شناسایی شده و پاسخی مناسب جهت رویارویی با این موانع اتخاذ گردد. مفهوم ساختمان سبز در کشور ایران اخیرا معرفی گردیده است، بنابراین این نیاز بیش از پیش احساس می‌گردد. چرا که شناسایی خطرها بخصوص با توجه به این‌که تجربه اجرایی ساختمان‌های سبز در ایران بسیار کم است کمک شایانی در اجرای آن خواهد نمود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی مهم‌ترین موانع و ریسک‌های مرتبط با بخش مصالح ساختمان سبز است. در ابتدا با استفاده از پژوهش‌های پیشین ریسک‌ها و موانع شناسایی گردیده و در ادامه دسته‌بندی موانع با توجه به مراحل چرخه‌حیات پروژه و همچنین وجوه پایداری صورت گرفته است.