مهندسی و مدیریت ساخت

چکیده امروزه، با توجه به انتظارات پیچیده مشتریان، سازمان‌ها خود را با مشتریانی روبرو می‌بینند که خواستار افزایش تنوع محصول و کیفیت بهتر هستند، بنابراین رقابت بین شرکت‌ها، جای خود را به رقابت بین زنجیره‌های تأمین داده است. این مقاله تاثیر رویکردهای نوآورانه و سرمایه انسانی را بر توان رقابت‌پذیری و عملکرد سازمان، با نقش میانجی یکپارچگی زنجیره تأمین مورد بررسی قرار داده است. به‌منظور جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز از پرسشنامه محقق ساخته، مبتنی بر جدول شاخص‌های استخراج شده استفاده شد، جهت بررسی روایی پرسشنامه، ضریب نسبی روایی محتوا و شاخص روایی محتوا و جهت تعیین پایایی پرسشنامه، آلفای کرونباخ مورد استفاده قرار گرفت. داده‌ها از 225 نفر از کارکنان، مدیران و تأمین‌کنندگان دارای حداقل مدرک تحصیلی لیسانس شرکت ساختمانی ست به روش پیمایشی جمع‌آوری شده است. به دلیل محدود بودن حجم جامعه آماری، از روش کل شماری استفاده شد. در این پژوهش از روش حداقل مربعات جزیی توسط نرم‌افزار PLS به-منظور بررسی مدل‌های اندازه‌گیری و ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد نوآوری و سرمایه‌های انسانی با تاثیر مثبت بر ابعاد مختلف یکپارچگی زنجیره تأمین، منجر به بهبود توانمندی‌های رقابتی و عملکرد شرکت می‌شوند. سازمان‌هایی که به جایگاه سرمایه‌های انسانی و نوآوری توجه ویژه‌ای دارند، در عرصه رقابت پیشرو هستند.

چکیده امروزه مدلسازی اطلاعات ساختمان(BIM ) برای افزایش بهره وری فرآیندهای کاری در صنعت ساخت و ساز، غلبه بر معضلات و مشکلات کنونی این صنعت و همچنین ساخت و تولید محصول مطابق با نیاز واقعی مشتری ظهور کرده است. علاوه بر فواید بالقوه استفاده از این فناوری برای همه ی دست اندرکاران صنعت ساختمان، به دلیل نو بودن این فناوری، موانع و ریسک هایی برای به کارگیری BIM به جای فرآیندهای کاری سنتی کنونی وجود خواهد داشت. در این پژوهش با استفاده از مرور ادبیات، مطالعات موردی و نظر متخصصین ابتدا ریسک های به کارگیری BIM در پروژه های ساخت و ساز شناسایی گردید. به منظور رتبه بندی ریسک های به کارگیری BIM بر اساس میزان تأثیری که بر پروژه می توانند داشته باشند، از تکنیک تاپسیس فازی که از روش های تصمیم گیری چند معیاره می باشد استفاده گردید. بدین منظور، میانگین فازی نظرات خبرگان درباره ی احتمال وقوع و شدت اثر ریسک ها، محاسبه گردید. سپس از ضرب احتمال وقوع در شدت اثر، مقدار عدد ریسک ها بر مبنای تأثیر بر اهداف اصلی پروژه حاصل گردید که نتایج حاصله ماتریس تصمیم گیری را تشکیل دادند. در نهایت با استفاده از روش تاپسیس فازی به رتبه بندی ریسک های به کارگیری BIM پرداخته شد که عدم آشنایی کافی تیم تخصصی با فرآیندهای کاری BIM و فراهم نبودن زیرساخت های سخت افزاری لازم برای اجرای نرم افزارهای BIM در شرایط بهینه از مهم ترین ریسک های ارزیابی شده بودند.

چکیده کاربرد بتن در پروژه‌های عمرانی روز به روز در حال افزایش است. ساخت بتن با خواص متفاوت، سازگار با شرایط هر پروژه، امری ضروری و اجتناب ‌ناپذیر است. تاکنون توسط محققین و پژوهشگران، تحقیقاتی در مورد خصوصیات این نوع بتن، صورت گرفته است. اما کمتر به بررسی نقش آب مصرفی در طرح اختلاط و عمل آوری این نوع بتن پرداخته شده است. همچنین در برخی کشورها، مطالعاتی در مورد کاربرد آب مغناطیسی و تأثیر آن بر بتن در حال انجام است. هدف از این مقاله بررسی تغییرات خواص ملات های خودتراکم در حالت تازه، ناشی از کاربرد آب مغناطیسی در مرحله ساخت بوده است و لذا آزمایشات اسلامپ کوچک و قیف v شکل کوچک به عنوان معیارهای مهم با استفاده از آب های معمولی و نیز آب های فراوری شده به مدت 5، 10، 15 و 20 دقیقه انجام گرفته است. نتایج آزمایش‌ها نشان دهنده آن است که آب مغناطیسی سبب بهبود خواص رئولوژی ملات تازه شده می‌شود.

چکیده امروزه بتن به عنوان یکی از مصالح اصلی در صنعت ساخت و ساز به شمار می‌آید. تمایل صنعت به استفاده از مصالح بتنی منجر به انجام تحقیقات متعددی در زمینه اصلاح معایب و ترمیم ترک‌های آن به منظور جلوگیری از تخریب بتن شده است. یکی از عوامل ایجاد ترک در ساختمان‌ها که کمتر مورد توجه طراحان سازه قرار می‏گیرد، پیچش است. پیچش در سازه های بتن مسلح معمولا در اثر یکپارچگی و پیوستگی اعضا به وجود می‌آید. یکی از روش‌های موجود برای ترمیم بتن، استفاده از لوله‌های شیشه‌ای محتوی پلی‌اورتان در داخل بتن و ساخت بتن خودترمیم شونده است که محققان زیادی به آزمایش و تجربه در این زمینه پرداخته‌اند. در این پژوهش با ساخت دستگاه پیچشی اقدام به بارگذاری تیرهای بتنی خودترمیم شونده محتوی لوله‌های شیشه‌ای به طول 10 و 100 سانتی متر شد و سپس به مقایسه تاثیر طول لوله در عملکرد ترمیم و مقایسه بتن ترمیم شده با نمونه شاهد پرداخته شد. در پایان نتیجه گرفته شد که استفاده از بتن خودترمیم شونده محتوی لوله‌های شیشه ای حاوی پلی اورتان قادر به افزایش ظرفیت پیچشی باقی مانده در بتن ترک خورده می‌باشد لیکن استفاده از بتن خودترمیم شونده محتوی لوله‌های شیشه ای به طول 100 سانتی متر به علت عدم وجود فضای خالی بین قطعات لوله که در یک راستا قرار گرفته اند و اینکه عیور ترک از هر محل احتمال شکستگی لوله‌ها را به همراه دارد از مزیت بیشتری نسبت به استفاده از بتن خودترمیم شونده محتوی لوله‎‌های شیشه‌ای به طول 10 سانتی متر برخوردار است.

چکیده سرمایه‌گذاری خارجی به‌عنوان راهکاری قابل اتکا و مطمئن برای جذب منابع مالی در راستای توسعه، از مهم‌ترین عوامل پیشرفت اقتصاد داخلی به‌شمار می‌رود. انتخاب نوع قرارداد یکی از تصمیمات استراتژیک پروژه می‌باشد که معمولا همزمان و یا پس از پایان مطالعات امکان‌سنجی و توجیه اقتصادی انجام می‌شود. قراردادهای EPC و BOT اهمیت بسزایی در نزد متخصصان حقوق و اقتصاد یافته است. کشورهای مختلف به‌ویژه کشورهای در حال توسعه، این قراردادها را ابزاری کارآمد برای جذب سرمایه‌های خارجی و استفاده از مدیریت بخش خصوصی در طرح‌های زیربنایی می‌دانند. قراردادهای طراحی، تهیه تجهیزات و ساخت(EPC)، یکی از قراردادهای شایع جهان امروز می‌باشد. هنگامی که بخش دولتی تمایل دارد از تخصص پیمانکاران خصوصی داخلی یا خارجی در طراحی و ساخت پروژه‌های زیربنایی استفاده کند، قراردادEPC را مناسب می‌یابد. قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و انتقال(BOT)، سه قرارداد در یک قرارداد گنجانده شده است، مرحله ی اول آن را ساخت پروژه با موافقت دولت یا بخش عمومی توسط سرمایه‌گذار داخلی و خارجی، تشکیل می‌دهد که عرفا طی فرآیند مناقصه انجام می‌شود، سپس در مرحله‌ی دوم شرکت مزبور از پروژه بهره‌برداری می‌کند تا هزینه‌ها و سود خود را برداشت نماید و سپس در مرحله‌ی آخر آن را طبق مفاد قرارداد باز به دولت یا بخش عمومی انتقال می‌دهد، که با شکل گیری و اتمام این سه فرآیند قرارداد واحدی به‌نام ساخت، بهره برداری و انتقال شکل میگیرد. هدف از نگارش این مقاله، بررسی، مقایسه و ارائه شرح کلی قراردادهای EPC و BOT می باشد.

چکیده امروزه با گسترش فضاهای شهری و تراکم سازه‌های سطحی و همچنین کمبود فضای لازم برای حمل‌ونقل درون‌شهری، نیاز به اجرای مترو در محیط‌های شهری بیش از گذشته محسوس است. جهت احداث مترو لازم است سازه‌های زیرزمینی نظیر تونل و ایستگاه‌های متعدد احداث گردد. امروزه یکی از موضوعات مهم ساخت و ساز در پروژه‌های مترو، تصمیم‌گیری در مورد توالی اجرای تونل یا ایستگاه است. بدیهی است تخصیص مناسب منابع به بخش‌های مختلف، نیازمند بررسی دقیق فنی و اقتصادی گزینه‌های مختلف و توجه خاص به جنبه‌های مرتبط با برنامه‌ریزی کار است. در این تحقیق ابتدا به بررسی دو روش توالی اجرای تونل یا ایستگاه در دو حالت کلی عبور پر و خالی پرداخته شده است و در ادامه با توجه به اینکه هر یک از روش‌های فوق، نیازمند اتخاذ تمهیدات برای پیشگیری از مشکلات و تاخیرات احتمالی است، در هر مورد این تمهیدات بیان شده است. در نهایت به بررسی و مقایسه اقتصادی توالی اجرای تونل و ایستگاه در خط هفت متروی تهران پرداخته شده است. بررسی‌های انجام شده نشان‌گر آن است که اجرای تونل قبل از احداث ایستگاه دارای صرفه اقتصادی بیشتری نسبت به احداث ایستگاه قبل از احداث تونل است و این مسئله می‌تواند برای کلان شهری مثل تهران که نیازمند اجرای تعداد زیاد خطوط مترو و ایستگاه است، صرفه جویی اقتصادی زیادی را به همراه داشته باشد. همچنین آشنایی با هزینه‌ها، موانع و مشکلات هر یک از روش‌های فوق الذکر می‌تواند در تصمیم‌گیری در مورد اتخاذ روش و قرارداد مناسب در شروع یک پروژه ریلی مفید واقع شود.