دوره و شماره: دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 26، اسفند 1401، صفحه 1-100 
مهندسی عمران

بررسی اولویت بندی میزان و نوع اثرات محیطی انواع سدها به روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

صفحه 1-10

سید یعقوب ذوالفقاری فر، اعظم صالح نسب

چکیده در ایران به علت شرایط اقلیمی و لزوم احداث سد برای ذخیره آب، سد سازی اهمیت ویژه ای دارد. احداث سدها نیز مانند هر تکنولوژی دیگر دارای اثرات مثبت و منفی مختلفی می باشد. هدف از مطالعه حاضر روش تحقیق حاضر بررسی اولویت بندی میزان و نوع اثرات محیطی انواع سدها به روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) می باشد. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از جنبه جمع آوری داده ها از نوع توصیفی پیمایشی می باشد. داده های تحقیق با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و نرم افزار Exoert Choice تحلیل شد. ابزار گردآوری تحقیق پرسشنامه محقق ساخته می باشد که با استفاده از نظرات اساتید، صاحب نظران و متخصصین آمار روایی آن و آزمون آلفای کرونباخ پایایی آن تایید شد. جامعه آماری این تحقیق تمام اعضای نظام مهندسی شهر یاسوج می باشد که بر اساس برآورد سازمان نظام مهندسی 2000 نفر می باشند. بر اساس جدول کرجسی و مورگان برای جامعه فوق تعداد 50 نفر به عنوان حجم نمونه (به محدودیت های کرونایی و ماهیت تحلیل سلسله مراتبی) انتخاب شد. روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری در دسترس می باشد. نتایج نشان داد مهمترین عوامل موثر بر اثرات محیطی انواع سدها به روش تحلیل سلسله مراتبی به ترتیب از قوی ترین عامل تا ضعیف ترین عامل عبارت اند از: سدهای سنگریزه ای، سدهای بتنی وزنی، سدهای بتنی پشت بند دار، سدهای لاستیکی، سدهای بتنی قوسی، سدهای پایه دار وزنی، سدهای رسوبگیر، سد های خاکی.

مهندسی و مدیریت ساخت

ارزیابی میزان موفقیت روش تامین مالی پروژه‌های ورزشی با استفاده از اسناد خزانه اسلامی : مطالعه موردی شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور

صفحه 11-23

مهدی روانشادنیا، مسعود پیشداد محمدی، افشین فیروزی

چکیده پروژه های ورزشی یکی از پروژه‌های مهم هستند که نقش مهمی در توسعه فرهنگی، اجتماعی و سلامتی جامعه دارند. ساخت پروژه‌های ورزشی نیز مانند بسیاری دیگر از انواع پروژه ها، دارای چالش‌های مختلفی است. ارزیابی میزان موفقیت روش تامین این نوع پروژه‌ها با استفاده از اسناد خزانه اسلامی و ارائه راهکارهای اصلاحی در این تحقیق مورد توجه محقق بوده است. مورد مطالعاتی این تحقیق، شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور است. روش تحقیق توصیفی و تحلیلی است و در گردآوری داده‌های تحقیق از پیشینه پژوهش و پرسشنامه استفاده شده است. با توجه به اینکه چنین پژوهشی با این موضوع در زمینه اسناد خزانه اسلامی، میزان موفقیت و شناسایی عوامل موثر صورت نگرفته است، می‌توان آن را به عنوان نوآوری این تحقیق در نظر گرفت. حجم نمونه آماری این تحقیق 385 نفر است و با استفاده از روش گلوله برف افراد پرسش شونده مشخص شده است. پرسشنامه آماری در سه بخش پرسش‌های کلی، بازار اولیه و بازار ثانویه تنظیم شده است. پایایی پرسشنامه بر اساس فرمول آلفای کرونباخ0/763 است. نتایج نشان می دهد که پیمانکاران استقبال پیمانکاران از اسناد خزانه اسلامی زیاد نبوده و نوسانات بازار، تورم و رکود بازار بر کارایی این اسناد اثرگذارند. در بازار اولیه این اسناد، ضعف در آگاهی مدیران، ضعف درتنوع ابزار و اسناد خزانه اسلامی از جمله معضلات است. در بازار ثانویه نیز معضلاتی مشهود است مانند ضعف در دریافت کامل مطالبات، نرخ تنزیل با مالیات دریافتی از پیمانکاران تناسبی ندارد. معیارهای اصلی عبارتند از مدیریتی، قراردادی، حقوقی و قانون‌گذاری و اقدامات بالادستی.

مهندسی و مدیریت ساخت

بررسی فناوریهای نوین ساختمانی از نظر کارایی در ایران و انتخاب بهترین روش بر اساس تحلیل سلسله مراتبی فازی FAHP

صفحه 24-30

احسان روستایی، سیدیعقوب ذوالفقاری فر

چکیده شرایط کنونی کشور مهمترین ضرورت استفاده از فناوری های نوین ساختمانی بدلیل نقش مهم آن در توسعه پایدار است. سرعت ساخت بالاتر نسبت به روش‌های سنتی موجب شده تا بتوان در زمان کمتر تعداد واحدهای بیشتری را آماده بهره‌برداری نمود. هدف تحقیق بررسی فناوریهای نوین ساختمانی از نظر کارایی در ایران و انتخاب بهترین روش بر اساس تحلیل سلسله مراتبی فازی FAHP بود. تحقیق از نظر هدف کاربردی و از جنبه جمع آوری داده ها از نوع توصیفی پیمایشی بصورت میدانی و پرسشنامه ای از روش نمونه گیری تصادفی بود. جامعه آماری تحقیق اعضای سازمان نظام مهندسی ساختمان شهر یاسوج بود. برای تخمین حجم نمونه ازجدول مورگان استفاده شد، که تعداد نمونه برابر100نفر بود. و داده های تحقیق با استفاده از روش سلسله مراتبی تحلیل شدند. نتایج نشان داد، مهمترین عوامل موثر در بررسی فناوریهای نوین ساختمانی از نظر کارایی در ایران و انتخاب بهترین روش به ترتیب از قویترین عامل تا ضعیفترین عامل بترتیب اولویت فناوری بام سبز، سیستم قاب ماندگار، پوشش های ساختمانی نانو، بتن بیولوژیکال، پنجره ها و دیوارهای ترموکرومیک، سیستم قاب فولادی سبک نورد سرد ، نماهای دو پوسته، پانل های خورشیدی و تریدی پانل بودند.

معماری و شهرسازی

عوامل موثر در بررسی اولویت بندی مهمترین تخلفات ساختمانی در کمیسیون ماده 100 : نمونه موردی شهر یاسوج

صفحه 31-37

آمنه فاتحی پور، علی آرام

چکیده به رغم مجازات هایی که در ماده ۱۰۰ قانون شهرداری ایران برای چنین تخلفاتی در نظر گرفته شده است، به نظر میرسد اثرگذار نیست. هدف از تحقیق حاضر عوامل موثر در بررسی اولویتبندی مهمترین تخلفات ساختمانی در کمیسیون ماده 100 (نمونه موردی شهر یاسوج) بود. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از جنبه جمع آوری داده ها از نوع توصیفی پیمایشی و ابزار گرد آوری داده ها و اطلاعات در این تحقیق میدانی، پرسشنامه بود. جامعه آماری این تحقیق اعضای سازمان نظام مهندسی ساختمان شهر یاسوج می باشند. برای تخمین حجم نمونه ازجدول مورگان استفاده شده است که تعداد نمونه برابر 100 نفر می‌باشد. داده های تحقیق با استفاده از روش سلسله مراتبی تحلیل شد. به منظور تحلیل داده ها و آزمون فرضیه اصلی تحقیق از روش AHP استفاده گردید. داده ها با استفاده از پرسشنامه گردآوری و توسط نرم‌افزار Expert Chice تحلیل گردید. نتایج نشان داد مهمترین عوامل موثر در بررسی اولویت بندی مهمترین تخلفات ساختمانی در کمیسیون ماده 100 (نمونه موردی شهر یاسوج) به ترتیب از قوی‌ترین عامل تا ضعیفترین عامل عبارت‌اند از: تخلف احداث بنا مغایر با کاربری ساختمان (23 درصد)، عدم استحکام بنا (21 درصد)، عدم رعایت اصول فنی (17 درصد)، تجاوز به معابر شهری (14 درصد)، تخلف بنای فاقد پروانه (8 درصد)، تخلف عدم احداث پارکینگ (7 درصد)، تخلف تراکم ساختمانی (6 درصد)، تخفلفات مهندس ناظر (4 درصد).

معماری و شهرسازی

ارزیابی مالی و مراحل تکمیلی تا صدور مجوز پروانه ساخت منازل مسکونی توسط شهرداری

صفحه 38-44

احسان روستایی، علی آرام

چکیده شهرداری یک اداره دولتی و زیر نظر وزارت کشور فعالیت می کند و در قدیم به شهرداری بلدیه گفته میشد که فقط در تهران وجود داشت و با پیدایش شهرها شهرداری های زیاد بوجود آمد و هزینه های این اداره از عوارضی از مردم گرفته وجمع اوری می شود. هدف این مقاله محاسبه چند پرونده از عوارضی که به ازای هر متر مربع دریافت و تفکیک عوارض هر پرونده در شهر می باشد. روش تحقیق این مقاله به صورت میدانی و با کمک مصاحبه انجام شده است. در این مقاله بند 4 صدور عوارض از 3 پرونده ی ساختمان از 3 منطقه شهر با شهری مانند مشگین دشت مقایسه و مورد بحث و بررسی قرار گرفته و طبق محاسبات انجام شده در بخش آنالیز و بررسی برای منازل مسکونی از 100 متر تا200 متر مبلغی حدود 20 تا 60 میلیون تومان بر حسب منطقه و آب هوا و تراکم زمین و مبلغ عوارض به ازای هر متر حدود 200 تا 400 هزار تومان به ازای هر متر شهرداری از مشترکین دریافت می کند و در نتیجه طبق مطالعات و پرس وجو از کارمندان محترم شهرداری حدود 40 درصد از درآمد های شهرداری از مجوز ساخت و ساز مشترکین تأمین می شود.شهروندان ساخت غیر مجاز املاک را انجام و بعد با مراجعه به کمیسیون های ماده 100 شهرداری گواهی عدم خلاف دریافت می کنند که اکثر املاک دارای اصول مهندسی ساز نیست.

مهندسی عمران

تحلیل دینامیکی طیفی، مقایسه و بررسی تنش و دریفت در ساختمان بتنی با ستونهای دایره ای و مربعی

صفحه 45-50

علی مومنی منش

چکیده یکی از مسائلی که باعث تاثیر بر رفتار سازه در هنگام وقوع زلزله می شود شکل هندسی مقطع ستونهای سازه می باشد. در ساختمانهای بتنی، امکان استفاده از ستون با اشکال مختلف وجود دارد که میتواند از لحاظ رفتار و اجرا با هم متفاوت باشند در این پژوهش برای تحلیل و طراحی سازه های مورد بررسی به مقایسه و آنالیز دو ساختمان بتنی کاملا مشابه یکی دارای ستونهای با سطح مقطح دایره ای و دیگری با سطح مقطع مربعی شکل تحت اثر نیروی زلزله پرداخته شده است. .نتایج نشان داده شده بررسی مقایسه تنش ها و دریفت در دو ساختمان چهار طبقه با ستون های دایره ای و مربعی شکل با تحلیل دینامیکی پرداخته شده است و کمترین و بیشترین دریفت و مقدار مجاز و به صورت نموداری مشخص میباشد. در این پژوهش، مدلسازی قاب بتنی خمشی با ستونهای مربعی و دایره ای تحت نیروی زلزله در نرم افزار Etabse و اعمال بارها به ان و انجام تحلیل دینامیکی، نتایج از نرم افزار مذکور استخراج گردیده و با هم مقایسه شدند نتایج پژوهش حاضر نشان داد که میزان اتلاف انرژی ستونهای دایرهای بیشتر از ستون مربعی میباشد. همچنین شکل پذیری ستونهای دایره ای بیشتر از ستونهای مربعی میباشد در کل عملکرد ستونهای دایره ای در ساختمانهای کوتاه بهتر از ستونهای مربعی میباشد.

مهندسی عمران

تاثیر مدیریت ساخت بر تنش های سازه ای در ساختمانها: مطالعه موردی شهر یاسوج

صفحه 51-60

علی مومنی منش

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر مدیریت ساخت بر تنش های سازه ای در ساختمانها در شهر یاسوج می باشد. روش پژوهش ، از نظر نوع، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی و پیمایشی است. همچنین، این تحقیق از نوع اکتشافی است و از روش کتابخانه ای و میدانی (تکمیـل پرسشنامه) جهـت گـردآوری اطلاعات و داده هـای مـورد نیـاز اسـتفاده شـد. جامعه آماری این پژوهش را همه مهندسین و کارگران و همچنین سایر عوامل درگیر در پروژه های ساخت و ساز در شهر یاسوج تشکیل می دهد که متشکل از 1800 نفر می باشد. تعداد نمونه انتخاب شده در این پژوهش به صورت رندم و تصادفی تعداد 306 نفر از مجموعه جامعه آماری فوق می باشد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مولفه خستگی در سازه‌ های فلزی و بتنی (422/0 = r و 0001/0 = p)، تنش های کششی در ساختمان (503/0 = r و 0001/0 = p)، تنش فشاری و حرارتی در ساختمان (471/0 = r و 0001/0 = p)، تنش های برشی در ساختمان (553/0 = r و 0001/0 = p)، دارای ارتباط مثبت و معنی‌دار با مدیریت ساخت می‌باشد. در نهایت نتایج نیز نشان داد مدیریت ساخت نیز دارای ارتباط مثبت و معنی‌داری در سطح 99% با بر تنش های سازه ای در ساختمان های شهر یاسوج می‌باشد.

مهندسی عمران

بررسی عددی تاثیر سایش نشیمنگاه ریل بر عملکرد خط های بتنی پیش-تنیده

صفحه 61-67

سید محمد فرنام، زهرا ملکی، امید بامشاد

چکیده خطوط راه‌آهن بدون بالاست علاوه بر ظرفیت باربری بیشتر، هزینه تعمیر و نگهداری کمتری نسبت به خطوط همراه با بالاست نیاز دارند. با این وجود، سایش نشیمن‌گاه ریل (RSA)، یکی از مهم‌ترین عوامل آسیب‌دیدگی دال‌خط‌ها می‌باشد. در این مطالعه به بررسی تأثیر RSA بر عملکرد دال‌خط‌های بتنی پیش‌تنیده بر پایه اصول اجزای محدود پرداخته شده است. به این منظور، افت نیروی پیش‌تنیدگی بدون در نظر گرفتن سایش، سایش 5/12، 25 و 5/37 میلی‌متر با مقادیر مختلف افت نیروی پیش‌تنیدگی، سایش 5/37 میلی‌متر با مقادیر مختلف مقاومت فشاری و مقادیر مختلف سایش به‌همراه حذف نیروی پیش‌تنیدگی در جهت طولی در سازه بررسی شده است. نتایج نشان داد که به علت رفتار خطی بتن در محدوده‌ی بارگذاری و عدم بروز ترک در سازه، تغییرات نیروی پیش‌تنیدگی، حذف نیروی پیش‌تنیدگی در جهت طولی و مقاومت فشاری کمتر از دو درصد در جابجایی وسط دهانه تأثیر دارند. هر چند در همین بازه تغییرات اندک، با دو برابر شدن افت نیروی پیش‌تنیدگی از 10 درصد به 20 درصد، مقدار کاهش جابجایی نیز دو برابر می‌شود. به طور کلی، می‌توان گفت که افزایش سایش موجب کاهش ظرفیت قطعه می‌گردد. تأثیر افزایش مقدار سایش بر حداکثر جابجایی وسط دهانه در دال خط بتنی پیش‌تنیده به صورت خطی نمی‌باشد و هر چه مقدار سایش بیشتر باشد، مقدار جابجایی با ضریب بیشتری افزایش می‌یابد.

مهندسی عمران

تاثیر شکل پذیری های مختلف در میزان مصالح مصرفی و آرماتور مصرفی در قاب های خمشی بتن آرمه

صفحه 68-72

اکبر قلیزاده

چکیده چکیده:

امروزه مشخص شده که رفتار هرسیستم سازه ای در هنگام زلزله تا حد زیادی توسط ظرفیت استهلاک انرژی آن از طریق رفتار شکل پذیر تعیین می شود. و میزان قابلیت رفتار غیر خطی سازه را نشان می دهد.

در این مقاله به منظور مقایسه قابهای خمشی از نظر اقتصادی و تاثیر شکل پذیری در میزان مصالح مصرفی، قابهای خمشی بتن آرمه متعارف با شکل پذیر ی های مختلف و با تعداد طبقات مختلف 6 و 12 طبقه به عنوان نماینده انتخاب شده و با رعایت کلیه ضوابط آبا برای هر گروه، طراحی شده اند. پس از تیپ بندی مناسب و رعایت نکات اجرائی و تهیه نقشه های اجرائی، میزان مصالح مصرفی (بتن و فولاد)تعیین شده و کلیه هزینه ها با توجه به فهرست بهای موجود (1388) برآورد شده اند. این هزینه ها تنها شامل هزینه مصالح مصرفی در ساخت تیرها، ستونها و فو نداسیونها می باشند و هزینه سقف و سایر هزینه های سازه ای لحاظ نشد ه اند زیرا تغییر نوع شکل پذیری تاثیری در سایر هزینه ها نداشته و فقط در طراحی تیرها، ستونها و فو نداسیونها موثر می باشد.

معماری و شهرسازی

تاثیر بلند مرتبه سازی ساختمان های شهری بر مدیریت زیر ساختها ، فاضلاب و پسماند های شهری با رویکرد مدیریت ساخت : نمونه موردی شهر یاسوج

صفحه 73-86

علی مومنی منش

چکیده هدف از تحقیق حاضر تاثیر بلند مرتبه سازی ساختمان های شهری بر مدیریت زیر ساختها ، فاضلاب و پسماند های شهری با رویکرد مدیریت ساخت (نمونه موردی شهر یاسوج) می باشد. روش تحقیق مورد نظر در این پایان نامه بر اساس هدف کاربردی و براساس ماهیت توصیفی- تحلیلی می باشد. جامعه آماری این پژوهش را همه مهندسین عضو در نظارت نظام مهندسی شهر یاسوج تشکیل می دهند. روش نمونه گیری به صورت رندم وتصادفی به منظور انتخاب تعداد نمونه ها از روش کوکران استفاده شده است. در این تحقیق از ابزار پرسشنامه طراحی شده (پرسشنامه استاندارد ) که یکی از رایج ترین ابزارهای گردآوری داده ها در روش میدانی می باشد استفاده شده است. که روایی و پایایی آن زیر نظر متخصصین و کارشناسان و استاد مربوطه تایید شده است در این پژوهش با توجه به فرض‌های تحقیق و گروه نمونه جهت تجزیه و تحلیل داده‌های تحقیق حاظر از نرم افزار SPSS در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده و همچنین برای نمایش مصور داده ها وترسیم نقشه ها از نرم افزار ArcGIS استفاده شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که: بلند مرتبه سازی بر کاربری زمین مسکونی و با توجه به افزایش جمعیت شهری بر کاربری خدماتی این شهر و همچنین بر کاربری معابر و شبکه ترافیک شهری شهر یاسوج تاثیر گذار است.

مهندسی عمران

تحلیل غیرخطی رفتار سخت کننده های قطری، افقی-قائم و ترکیبی در دیوار برشی فولادی

صفحه 87-93

سید محمد فرنام، محمد علی حاجی اربابی، امید بامشاد

چکیده دیوار برشی فولادی به‌عنوان عضو باربر جانبی در برابر نیروهای جانبی زلزله و باد در ساختمان‌های بلند در چند دهه اخیر مطرح و مورد توجه قرار گرفته‌ است. امروزه این اعضای باربر جانبی با شکل‌پذیری بالا، ظرفیت جذب و استهلاک انرژی فراوان و سختی اولیه‌ی بالا در ساختمان‌های جدید و همچنین تقویت ساختمان‌های موجود به‌خصوص در کشورهای زلزله‌خیز استفاده می‌شوند. استفاده از سخت‌کننده‌ها در دیوار برشی فولادی سبب کاهش ضخامت دیوار برشی، افزایش مقاومت و سختی در دیوار برشی فولادی می‌گردد. هدف این مطالعه ارائه چیدمان جدید سخت کننده با عملکرد بالاتر از سایر چیدمان‌ها به منظور دستیابی به مقاومت برشی و سختی جانبی بالاتر می‌باشد. بدین منظور پس از صحت سنجی مدل سازی عددی، چند مدل دیوار برشی فولادی با چیدمان سخت‌کننده رایج در سازه‌ها از جمله چیدمان افقی-قائم و قطری، با چیدمان پیشنهادی به صورت قطری به همراه افقی-قائم به‌وسیله نرم‌افزار اجزا محدود آباکوس تحت بارگذاری چرخه ای و یک طرفه قرار گرفته و در انتها تحلیل و مقایسه می‌شود. نتایج نشان می دهد که چیدمان جدید ارائه شده محصور شدگی بیشتری برای ورق میانی ایجاد کرده و مقاومت برشی نهایی دیوار برشی فولادی را 47.5% افزایش می‌دهد.

مهندسی عمران

شناسایی و اولویت بندی شاخص های کلیدی موفقیت در پروژه های ساختمانی

صفحه 94-100

محمد جواد عبدالهی، بهنود برمایه ور، تیمور مرجانی، رضا اسماعیل آبادی

چکیده باتوجه به اینکه مهمترین نگرانی مدیران پروژه و افراد درگیر در پروژه، موفقیت پروژه می‏باشد و از طرفی موفقیت یک مفهوم کلی است، لذا هدف این تحقیق شناسایی شاخصهای موفقیت پروژه میباشد.از آنجاییکه شاخصهای موفقیت برای پروژه های متفاوت، فرق دارد، و این موضوع در پروژه های عمرانی به دلیل گسترگی این صنعت، دارای تفاوتهای بیشتری تری نسبت به دیگر صنایع میباشد، بنابراین تمرکز پژوهش حاضر صرفا بر پروژه های ساختمانی میباشد. این تحقیق بر اساس نتیجه یک تحقیق کاربردی است و براساس چگونگی بدست آوردن داده های مورد نیاز، پژوهشی پیمایشی محسوب می شود. روند انجام کار بدین ترتیب است جهت شناسایی شاخصهای مربوطه ابتدا از طریق مرور مقالات مرتبط داخلی و خارجی و سپس مصاحبه با خبرگان، شاخص های کلیدی موفقیت پروژه های ساختمانی، شناسایی شدند، و در ادامه به وسیله نظرسنجی از طریق پرسشنامه، شاخصهای مذکور اولویت بندی گردیدند. شایان ذکر است برای دست‌یابی به نقطه نظری کامل، جامعه آماری این تحقیق شامل 52 متخصص با سابقه کافی که در ارکان مختلف پروژه های عمرانی حضور دارند، (پیمانکاران، مشاوران وکارفرمایان) انتخاب شده‌اند. با توجه به نتایج نظرسنجی 6 شاخص کلیدی برای موفقیت پروژه‌های ساختمانی بدست آمد.